DHEA คืออะไร? บทบาทของฮอร์โมนดีเอชอีเอต่อวัยชราและสุขภาพร่างกาย

DHEA คืออะไร

DHEA (Dehydroepiandrosterone) เป็นฮอร์โมนตั้งต้นในกลุ่มสเตียรอยด์ที่ร่างกายสร้างจากต่อมหมวกไต และพบได้ในปริมาณเล็กน้อยจากอัณฑะในผู้ชายและรังไข่ในผู้หญิง ฮอร์โมนนี้เป็นสารตั้งต้นสำคัญในการสังเคราะห์ฮอร์โมนเพศ เช่น เทสโทสเตอโรน และเอสโตรเจน

รูปแบบของ DHEA และ DHEA-S

DHEA สามารถเปลี่ยนรูปเป็น DHEA-S (Dehydroepiandrosterone Sulfate หรือ DHEAS) ซึ่งเป็นรูปแบบที่พบมากในกระแสเลือด การตรวจเลือดมักวัดระดับ DHEA-S เพื่อใช้ประเมินการทำงานของต่อมหมวกไต

บทบาทของ DHEA ต่อร่างกาย

เป็นสารตั้งต้นของฮอร์โมนเพศ
DHEA มีบทบาทในการสร้างฮอร์โมนเพศชายและหญิง ซึ่งเกี่ยวข้องกับพัฒนาการทางเพศและลักษณะรองทางเพศในช่วงวัยรุ่น
เกี่ยวข้องกับระบบฮอร์โมนและอายุที่เพิ่มขึ้น
ระดับ DHEA มักสูงสุดในช่วงวัยผู้ใหญ่ตอนต้น และค่อย ๆ ลดลงตามอายุ โดยมีรายงานว่าลดลงเฉลี่ยประมาณ 1–2% ต่อปี การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวจึงถูกใช้เป็นข้อมูลประกอบในการประเมินภาวะที่สัมพันธ์กับวัย
ความเกี่ยวข้องกับระบบต่าง ๆ ของร่างกาย
มีการศึกษาที่สำรวจความสัมพันธ์ของ DHEA กับการทำงานของสมอง กระบวนการรับรู้ ระบบหัวใจและหลอดเลือด รวมถึงความสมดุลของฮอร์โมนโดยรวม อย่างไรก็ตาม ความสัมพันธ์ดังกล่าวยังอยู่ในขอบเขตของข้อมูลทางวิชาการและต้องประเมินเป็นรายกรณี

ความผิดปกติของระดับ DHEA-S

ระดับสูงกว่าปกติ

ในผู้หญิงหรือเด็กผู้หญิง ระดับ DHEA-S ที่สูงอาจสัมพันธ์กับอาการ เช่น

ขนขึ้นมากผิดปกติ
สิว
ประจำเดือนผิดปกติ
เสียงทุ้มลง

ภาวะที่อาจเกี่ยวข้อง ได้แก่ ความผิดปกติของต่อมหมวกไต เนื้องอกของต่อมหมวกไต หรือภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ (Polycystic Ovary Syndrome: PCOS)

ระดับต่ำกว่าปกติ

ระดับ DHEA-S ที่ต่ำอาจสัมพันธ์กับอาการ เช่น

อ่อนเพลีย
เวียนศีรษะเมื่อเปลี่ยนอิริยาบถ
น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
ความต้องการทางเพศลดลง

ภาวะที่อาจเกี่ยวข้อง ได้แก่ ความผิดปกติของต่อมหมวกไต โรคแอดดิสัน หรือภาวะต่อมใต้สมองทำงานลดลง (Hypopituitarism)

การใช้ DHEA ในรูปแบบผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร

ปัจจุบันมี DHEA ในรูปแบบผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร โดยมีการนำไปศึกษาในบริบทต่าง ๆ เช่น ความหนาแน่นมวลกระดูก ภาวะซึมเศร้า ภาวะหมดประจำเดือน หรือภาวะฮอร์โมนบกพร่อง

ขนาดที่มีการรายงานในการศึกษามีความหลากหลาย ตั้งแต่ประมาณ 10–200 มิลลิกรัมต่อวัน ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์และระยะเวลาที่ใช้ การใช้ DHEA ควรอยู่ภายใต้การประเมินของแพทย์ โดยเฉพาะในผู้ที่มีโรคประจำตัวหรือมีความเสี่ยงด้านฮอร์โมน

ผลข้างเคียงที่อาจพบ

การได้รับ DHEA อาจทำให้เกิดอาการบางอย่าง เช่น

ในผู้หญิง

ผิวมัน
สิว
เสียงเปลี่ยนแปลง
ประจำเดือนผิดปกติ

ในผู้ชาย

เจ็บเต้านม
อารมณ์เปลี่ยนแปลง

อาการที่อาจพบได้ในทั้งสองเพศ

ปวดศีรษะ
คลื่นไส้
ปัญหาการนอน
อารมณ์แปรปรวน

อาการดังกล่าวอาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล หากมีข้อสงสัยควรปรึกษาแพทย์ก่อนเริ่มใช้

หมายเหตุ:

ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค
โปรดอ่านคำเตือนในฉลากก่อนบริโภค
เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน
ควรกินอาหารหลากหลายครบ 5 หมู่ ในสัดส่วนที่เหมาะสมเป็นประจำ

1. Phyllis A. Balch. Stress. In: a member of Penguin Group (USA) Inc. Prescription for Nutritional Healing. Forth Edition. New York: AVERY; 2006. p.80. 2. ดร.เอิร์ล มินเดลล์,วิตามินไบเบิล 3. ศิริพร ตันติพัฒนานนท์, ฉัฐญาณ์ วงศ์รัฐนันท์, อัครินทร์ ไพบูลย์พานิช และ รินา ภัทรมานนท์(2015), DHEAs: สารตั้งต้นของฮอร์โมนเพศ ในบริบทของการเป็นดัชนีชี้วัดความชรา ,KKU Sci. J. 43(3) 352-365 แ

สินค้าที่เกี่ยวข้อง