ถั่งเช่า คืออะไร? สรรพคุณและแหล่งกำเนิดของ Cordyceps สมุนไพรบำรุงร่างกาย

  ถั่งเช่า (Cordyceps) เป็นสมุนไพรที่เกิดจากการผสมผสานระหว่างเชื้อรากับหนอนผีเสื้อซึ่งพบมากในที่ราบสูงทิเบตและจีน โดยมีชื่อเสียงมายาวนานในด้านการบำรุงร่างกายและเสริมสมรรถภาพ เห็ดถั่งเช่ามีสารสำคัญที่เชื่อมโยงกับการเพิ่มพลังงาน ลดความเหนื่อยล้า และช่วยปรับสมดุลระบบภูมิคุ้มกัน ปัจจุบันมีการเพาะเลี้ยงในห้องทดลองเพื่อรองรับความต้องการที่สูงขึ้น การทำความเข้าใจคุณสมบัติของถั่งเช่าจึงเป็นกุญแจสำคัญในการเลือกใช้เพื่อดูแลสุขภาพ

   เห็ดถั่งเช่า ที่มีสรรพคุณอันเรืองชื่อนั้นมีอยู่ 2 ส่วน ส่วนแรกคือส่วนที่เป็น ‘เห็ด’ กับอีกส่วนหนึ่งคือส่วนที่เป็น ‘หนอน’   ตังถั่งเช่า มีส่วนที่เป็นหนอน แถมยังเป็นต้นกำเนิดของสมุนไพรเห็ดชนิดนี้อีกด้วย ซึ่งหนอนที่ให้กำเนิดตังถั่งเช่านั้นคือหนอนผีเสื้อที่อาศัยอยู่แถบที่ราบสูงของทิเบตครับ โดยหนอนชนิดนี้จะได้รับหรือกินเชื้อราถั่งเช่าตอนอยู่ได้ดิน ทำให้มีหน่อหญ้าที่เป็นส่วนผสมระหว่างหนอนและเชื้อราถั่งเช่าแตกขึ้นมา นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมตังถั่งเช่าถึงมีโคนเหมือนกับตัวหนอน
 

   ซึ่งตามต้นกำเนิดธรรมชาติของ เห็ดถั่งเช่า นั้นส่วนใหญ่จะพบได้บนที่ราบสูงของประเทศจีน เช่น มณฑลชิงไห่ รวมถึงเทือกเขาหิมาลัยของทิเบต แต่ยังไงก็ตามเนื่องจากเห็ดสมุนไพรตังถั่งเช่านั้นมีสรรพคุณซึ่งเป็นประโยชน์จนใคร ๆ ก็ต้องการซื้อจึงมีการวิจัยและเพาะปลูกกันเองภายในห้องที่ควบคุมอุณหภูมิ

เราสามารถแบ่งประเภทถั่งเช่าได้ 4 ประเภท

► ถั่งเช่าทิเบต (Cordyceps Sinensis)

เห็ดตังถั่งเช่าประเภทนี้จะเป็นแบบต้นตำรับครับ เกิดจากหนอนผีเสื้อบนที่ราบสูงจากทิเบตอย่างที่เราได้กล่าวไปข้างต้น ซึ่งสรรพคุณของ ถั่งเช่าทิเบต นี้ได้รับการยอมรับมาอย่างยาวนาน แต่การเพาะเลี้ยงเพื่อให้ได้เห็ดสมุนไพรตังถั่งเช่าทิเบตนั้นค่อนข้างยุ่งยากและซับซ้อน

► ถั่งเช่าสีทอง (Cordyceps Militaris)

เนื่องจากสรรพคุณถั่งเช่าที่มีประโยชน์อย่างมากมาย ทำให้เป็นที่ต้องการของคนทั่วโลก แต่ก็ไม่ใช่ทุกคนที่สามารถเพาะพันธุ์ตังถั่งเช่าแบบทิเบตที่เป็นต้นตำรับได้ จึงเกิด ถั่งเช่าสีทอง ซึ่งเป็นเห็ดที่มาจากการเพาะในห้องขึ้น โดยเห็ดถั่งเช่าสีทองนี้ถือเป็นเห็ดตระกูลเดียวกับถั่งเช่าทิเบตครับ แต่คนละสายพันธุ์หรือสปีชีส์

► ถั่งเช่าหิมะ หรือ ถั่งเช่าเกาหลี (Isaria Tenuipes)

ในช่วง 10 กว่าปีที่ผ่านมานี้ เห็ดสมุนไพรถั่งเช่าหิมะได้รับความนิยมในประเทศเกาหลีมากเลยนะครับ โดยการเพาะเลี้ยงถั่งเช่าเกาหลีนั้นต้องพ่นเชื้อราใส่หนอนไหมในช่วงที่มันกำลังลอกคราบ และแน่นอนว่าเชื้อราดังกล่าวจะเจริญเติบโตในตัวหนอนไหม ซึ่งจะเติบโตเต็มที่ตอนที่หนอนไหมเปลี่ยนเป็นดักแด้ หลังจากนั้นผู้เพาะถั่งเช่าก็จะตัดดักแด้ออกจะรังไหม นำไปใส่ไว้ในถาดเพาะที่ควบคุมอุณหภูมิและความชื้นอย่างดีเพื่อให้ได้ตัง ถั่งเช่าหิมมะ หรืออีกชื่อก็คือ ถั่งเช่าเกาหลี คุณภาพสูงนั้นเอง

► ถั่งเช่าจักจั่น หรือ ว่านจักจั่น (Isaria Sinclairii)

แน่นอนว่า ถั่งเช่าจักจั่น เกิดขึ้นจากจักจั่นตามชื่อของมัน ซึ่งภายในตัวจักจั่นนั้นมีเชื่อรา Isaria Sinclairii อยู่และแตกหน่อในที่สุด ซึ่งความพิเศษของถั่งเช่าประเภทนี้ก็คือไม่จำเป็นต้องเพาะในห้องที่มีอากาศเย็น

ประโยชน์และสรรพคุณเห็ดถั่งเช่า

จากสารด้านบนที่พบได้ในเห็ดสมุนไพรตังถั่งเช่านั้น เราจึงสามารถสรุปประโยชน์และสรรพคุณของตังถั่งเช่าได้ ดังนี้
 

★  บำรุงไต

★  บำรุงร่างกาย ช่วยฟื้นฟูร่างกายที่อ่อนแอให้กลับมาแข็งแรงตามเดิม

★  ลดระดับน้ำตาลในเลือด

★  ลดคอเลสเตอรอล

★  เพิ่มประสิทธิภาพในการไหลเวียนของเลือด และสลายลิ่มเลือด

★  ฟื้นฟูการทำงานของไต

★  ลดความเครียด

★  ต้านเซลล์มะเร็ง

★  ช่วยสร้างภูมิคุ้มกัน ลดภูมิแพ้

★  บำรุงผิวพรรณ และ ชะลอความแก่

★  บำรุงสมรรถภาพทางเพศ

สรรพคุณที่โดดเด่นของถั่งเช่าแต่ละประเภท

ถั่งเช่าทิเบตชูสรรพคุณเรื่องสุขภาพ

   สรรพคุณของ ถั่งเช่าทิเบต นั้นถูกค้นพบโดยบังเอิญ ซึ่งมีเรื่องราวเล่าขานกันมาว่าบนที่ราบสูงทิเบตนั้นมีจามจุรีตัวหนึ่งไปกินเห็ดดอกเล็ก ๆ แล้วหลังจากนั้นก็พบว่าจามจุรีตัวที่ว่ามีสุขภาพที่แข็งแรง ไม่มีโรคภัยไข้เจ็บเมื่อเทียบกับจามจุรีตัวอื่น ๆ ที่อายุมากเท่า ๆ กัน ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมาก็มีคนไปเก็บเห็ดดังกล่าวซึ่งภายหลังตั้งชื่อว่าตังถั่งเช่ากินเพื่อหวังให้ตนแข็งแรงเหมือนกับจามจุรี และแน่นอนนี่เป็นเพียงแค่เรื่องราวที่เล่าต่อ ๆ กันมา แต่จากกรณีศึกษาด้านบนก็พอการันตีได้แล้วว่าเรื่องเล่านี้ไม่ได้กล่าวเกินเลยแต่อย่างใด

ถั่งเช่าสีทองก็ชูสรรพคุณเรื่องสุขภาพเช่นกัน

   ถั่งเช่าสีทอง นั้นมีสรรพคุณเหมือนกับถั่งเช่าทิเบต สามารถบำรุงสุขภาพได้เหมือนกัน แต่ที่ต่างกันคือจะมีราคาที่ถูกกว่า นอกจากนี้คนส่วนใหญ่มักจะกินถั่งเช่าสีทองเพื่อใช้เป็น ‘ไวอากร้าธรรมชาติ’ เพราะเมื่อร่างกายมีเรี่ยวแรง โลหิตไหลเวียนมากขึ้น อะไร ๆ ก็จะดีขึ้นตาม แม้กระทั่งเรื่องอย่างว่า

ถั่งเช่าหิมะ หรือ ถั่งเช่าเกาหลี ชูสรรพคุณเรื่องลดความอ้วนและต้านมะเร็ง

   อย่างที่เราได้บอกไปว่าตังถั่งเช่านั้นมีสรรพคุณในการควบคุมน้ำตาลและลดคอเลสเตอรอลจึงทำให้บางรายนำถั่งเช่ามาเป็นสูตรเด็ดในการลดความอ้วน นอกจากนี้คนเกาหลียังนิยมกินถั่งเช่าเพื่อต้านมะเร็งและยังนำมาทำเครื่องสำอางประทินโฉมอีกด้วย

ถั่งเช่าจักจั่น หรือ ว่านจักจั่น ชูสรรพคุณด้านการบำรุงสายตา

   ถั่งเช่าจักจั่นหรือว่านจักจั่นนั้นมีสรรพคุณในการบำรุงสายตา ป้องกันต้อหิน รวมถึงการติดเชื้อไวรัสลงตา นอกจากนี้ยังช่วยลดความดัน และป้องกันระบบประสาทอีกด้วย

ข้อควรระวังในการรับประทาน

•   ควรระวังการใช้ในผู้ป่วยเบาหวาน เนื่องจากถั่งเช่ามีฤทธิ์ลดน้ำตาลในเลือดได้ จะไปเสริมฤทธิ์กับยาลดน้ำตาลในเลือด
•   ควรระวังการใช้ในผู้ป่วยที่ได้รับยากลุ่มป้องกันการเกาะกลุ่มของเกล็ดเลือด เนื่องจากถั่งเช่ามีฤทธิ์ต้านการเกาะกลุ่มของเกล็ดเลือด
•   ควรระวังการใช้ในผู้ป่วยที่ได้รับยากดภูมิคุ้มกัน (immunosuppressive) ทั้งนี้เพราะว่าถั่งเช่ามีฤทธิ์กระตุ้นระบบภูมิคุ้มกัน