อุปกรณ์พยุงเข่า (Knee Supporter) คืออะไร? ประโยชน์และการเลือกใช้งาน

อุปกรณ์พยุงเข่าเป็นอุปกรณ์ที่ช่วยลดอาการปวด บวม และอักเสบของข้อเข่าหรือเส้นเอ็นที่บาดเจ็บ อีกทั้งยังช่วยป้องกันการบาดเจ็บซ้ำและเสริมความแข็งแรงให้ข้อเข่าที่อ่อนแอจากโรคข้อเข่าเสื่อมหรือภาวะหลังถอดเฝือก มีหลายรูปแบบ เช่น สายรัดข้อเข่าที่ช่วยรองรับแรงกด ปลอกพยุงเข่าแบบยาวที่ช่วยประคองและกระชับรอบเข่า รวมถึงผ้ายืด knee support ที่ออกแบบให้ยืดหยุ่น ระบายอากาศได้ดี การเลือกใช้อุปกรณ์พยุงเข่าที่เหมาะสมจะช่วยให้เคลื่อนไหวได้มั่นใจขึ้นและฟื้นฟูอาการบาดเจ็บได้มีประสิทธิภาพ

การป้องกันการเกิดข้อเข่าเสื่อมมีได้ ดังนี้ 

 

     ข้อเข่าเสื่อม มักเกิดในวัยผู้สูงอายุ ตามกาลเวลาที่กล้ามเนื้อเกิดความเสื่อมสภาพ แต่พบว่าบางคนก็มีอาการข้อเข่าเสื่อมก่อนวัย จากพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม ปัญหาข้อเข่าเสื่อม สามารถป้องกันได้ด้วยพฤติกรรมที่เหมาะสม ดังนี้

1) ควบคุมน้ำหนัก

     หนึ่งในปัจจัยที่ทำให้เกิดอาการข้อเข่าเสื่อม คือน้ำหนักตัวที่มากเกินไป ทำให้เกิดแรงกดทับบนข้อเข่ามากขณะเดิน และเกิดอาการเสื่อมได้เร็วกว่าคนอื่นในวัยเดียวกัน ดังนั้นวิธีการป้องกันข้อเข่าเสื่อม คือการควบคุมน้ำหนักตัว เพื่อไม่ให้เกิดแรงกดทับลงบนเข่ามากเกินไป หากใครที่มีปัญหาเรื่องน้ำหนักเกิน ควรลดน้ำหนักลง พบว่าน้ำหนักตัวที่ลดลง 1 กิโลกรัม จะทำให้น้ำหนักที่กดทับลงบนข้อเข่าลดลงถึง 4 กิโลกรัมในขณะก้าวเดิน 1 ก้าว และยังพบอีกว่าน้ำหนักที่กดทับลงบนข้อเข่าจะลดลงถึง 3,000 กิโลกรัมต่อการเดินในระยะ 1 กิโลเมตร

2) หลีกเลี่ยงท่านั่งบางท่า

     การนั่งบางท่าที่มีลักษณะพับเข่า หากทำบ่อยหรือทำต่อเนื่องนานๆ ก็มีความเสี่ยงต่ออาการข้อเข่าเสื่อมก่อนวัยได้เช่นกัน เพราะจะทำให้เกิดแรงอัดภายในข้อเข่า และรบกวนการส่งสารอาหารไปยังเซลล์บริเวณข้อเข่า ส่งผลให้เซลล์บริเวณนั้นสึกหรอ อาทิ การนั่งคุกเข่า การนั่งขัดสมาธิ การนั่งยองๆ เป็นต้น ข้อควรปฏิบัติ ได้แก่

• ✿ หลีกเลี่ยงการนั่งพื้น พยายามนั่งบนเก้าอี้ เพราะการนั่งพื้นจะทำให้เกิดการพับเข่าจากการนั่งขัดสมาธิ นั่งพับเพียบ และนั่งคุกเข่า หรือถ้าเป็นไปได้เมื่อจำเป็นต้องนั่งพื้น พยายามเหยียดขาตรง ในกรณีที่มีพื้นที่เพียงพอ
• ✿ เข้าห้องน้ำประเภทชักโครกดีกว่าเข้าห้องน้ำแบบส้วมซึม เพื่อหลีกเลี่ยงการนั่งยองๆ และการเข้าห้องน้ำประเภทชักโครกไม่ควรนั่งบนฝาชักโครก แต่ควรนั่งให้ถูกต้อง โดยการเอาขาลงพื้น ให้เกิดการงอเข่าแบบทำมุมตั้งฉาก
• ✿ บางรายชอบนั่งขัดสมาธิบนเก้าอี้ ควรหลีกเลี่ยงและพยายามเอาขาลง เพื่อให้เกิดการงอเข่าน้อยที่สุด

3) ใช้สายรัดเข่า

     ควรใช้สายรัดเข่า เมื่อต้องกิจกรรมที่เสี่ยงต่อการกระแทกหรือเสี่ยงต่อการกดทับบริเวณข้อเข่า เช่น การเล่นกีฬา การยกของหนัก เป็นต้น อุปกรณ์นี้จะช่วยพยุงเข่า ช่วยลดแรงกระแทกขณะกระโดดหรือวิ่ง หรือขณะที่ใช้แรงมาก ช่วยลดโอกาสเกิดการบาดเจ็บได้ แนะนำสายรัดเข่า 2 ลักษณะ ได้แก่

 

เมื่อไหร่จึงควรเริ่มใช้การใช้อุปกรณ์พยุงเข่า knee support

✿ เมื่อรู้สึกเริ่มปวดเข่าขณะเดินทางลาด หรือเริ่มขัดที่เข่าขณะขึ้นลงบันได

 

การใช้ผ้ายืดลดปวดเข่าสำเร็จรูป knee support มีกี่แบบ อะไรบ้าง ?

มี 3 แบบ คือ elastic knee support,  knee brace และ knee orthosis    แต่ละแบบต่างกันยังไง

✿ แบบที่ 1 : elastic knee support เป็นผ้ายืดที่ออกแบบการทอโดยมีแรงกดรัดที่เหมาะสมสวมเข่าเพื่อให้เข่ากระชับ เช่น ผ้ายืดลดปวดเข่าสำเร็จรูป knee support

✿ แบบที่ 2 : knee brace เป็นผ้ายืดที่มีแกนเหล็กอยู่ทางด้านข้างของเข่าจะช่วยพยุงเข่าได้ดีกว่า elasticknee support เช่น open patellar flexible bar อุปกรณ์พยุงข้อเข่าและสะบ้าแบบมีแกน

✿ แบบที่ 3 : knee orthosis  เป็นอุปกรณ์ที่สามารถปรับองศาของข้อเข่าให้จำกัดอยู่ในการเคลื่อนไหวที่ต้องการได้ เช่น อุปกรณ์พยุงเข่าปรับองศาได้  (hinge knee support)